Psycholog dziecięcy we Wrocławiu - poradnik dla rodziców

Wielu rodziców zaczyna pierwszą rozmowę z psychologiem od zdania: 'Nie wiem, czy to już coś poważnego'. Czasem dziecko od miesiąca płacze rano przed szkołą. Czasem kilkulatek wpada w taką złość, że nikt w domu nie wie, co robić. Czasem nastolatek zamknął się w pokoju i przestał rozmawiać. Poniżej odpowiadamy na pytania, które rodzice zadają najczęściej, zanim zdecydują się na wizytę.

Z czym rodzice przychodzą do psychologa dziecięcego

U przedszkolaków najczęściej chodzi o adaptację. Dziecko nie potrafi rozstać się z rodzicem w drzwiach przedszkola, budzi się w nocy, boi się nowych miejsc. Częstym powodem są też wybuchy złości, które trwają długo i nie mijają mimo cierpliwości dorosłych. Zdarza się, że po narodzinach rodzeństwa albo rozstaniu rodziców dziecko 'cofa się': znowu się moczy, mówi jak młodsze, chce być noszone.

Dzieci w wieku szkolnym trafiają do nas zwykle z powodu szkoły, choć problem rzadko dotyczy samej nauki. Ból brzucha w niedzielę wieczorem, konflikty w klasie, poczucie, że 'nikt mnie nie lubi', kłopot z usiedzeniem nad zadaniem dłużej niż kilka minut. U nastolatków częściej widać obniżony nastrój, drażliwość, wycofanie z kontaktów, niską samoocenę i silny stres przed egzaminem ósmoklasisty czy maturą.

Wrocław nie ma problemów, których nie byłoby w innych dużych miastach. Pewne sytuacje zdarzają się tu jednak często: przeprowadzka z innego miasta albo kraju, zmiana szkoły, długie dojazdy, popołudnia wypełnione zajęciami dodatkowymi. Dla części dzieci to po prostu za dużo naraz.

Skąd wiadomo, że to coś więcej niż gorszy okres? Ostrej granicy nie ma. Warto się zastanowić, jeśli trudność trwa kilka tygodni, narasta albo zaczyna przeszkadzać dziecku w zwykłym życiu: w szkole, z rówieśnikami, w domu. Drugim sygnałem jest zmęczenie rodzica więc jeśli czujesz, że próbowałeś już wszystkiego, konsultacja ma sens, nawet jeśli okaże się, że wystarczy kilka wskazówek.

Nie każda trudność rozwojowa trafia najpierw do psychologa. Opóźnienie mowy to przede wszystkim sprawa dla logopedy, problemy z motoryką dla fizjoterapeuty, a przy podejrzeniu spektrum autyzmu potrzebna jest diagnoza u kilku specjalistów. Psycholog pomoże jednak ocenić, od czego zacząć.

Jeżeli dziecko mówi, że nie chce żyć, okalecza się albo jest w bezpośrednim niebezpieczeństwie, nie czekaj na wizytę. Zadzwoń pod 112 albo jedź na SOR lub izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego. Dzieci i młodzież mogą bezpłatnie dzwonić pod 116 111 (Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży). Pod numerem 800 12 12 12 działa Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka, z którego mogą korzystać także rodzice.

Psycholog czy pedagog?

Psycholog kończy pięcioletnie jednolite studia magisterskie z psychologii i zajmuje się tym, co dzieje się w dziecku: emocjami, myślami, zachowaniem, relacjami. Może przeprowadzić diagnozę, także z użyciem testów psychologicznych, i prowadzić terapię. Pedagog patrzy przede wszystkim na naukę i wychowanie. Pomaga dziecku, które ma kłopot z czytaniem, pisaniem albo organizacją pracy, i często łączy rodzinę ze szkołą.

Najprościej mówiąc jeśli najbardziej niepokoją Cię emocje i zachowanie dziecka, idź do psychologa. Jeśli głównym problemem są umiejętności szkolne warto udać się do pedagoga. W praktyce często jest potrzeba rozmowy z obiema osobami by rozwiązać problem. Dziecko, któremu nie idzie czytanie, zaczyna bać się lekcji, a lęk jeszcze bardziej utrudnia naukę. Dlatego konsultacja psychologiczna bywa dobrym początkiem a psycholog powie, czy przyda się też pedagog.

Nie trzeba też od razu szukać specjalisty poza szkołą. W każdej szkole jest pedagog, w wielu także psycholog, i jeśli problem dotyczy szkoły, dobrze porozmawiać najpierw z nimi.

Psycholog dziecięcy we Wrocławiu na NFZ czy prywatnie?

Pomoc psychologiczną dla dziecka można dostać bezpłatnie. W ramach NFZ działają ośrodki środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży, do których nie potrzeba skierowania. Bezpłatnie działają też publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne. Tylko zespoły orzekające w publicznych poradniach wydają orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, więc jeśli szkoła potrzebuje takiego dokumentu, wizyta w poradni będzie konieczna. Diagnoza z prywatnego gabinetu może poradni pomóc, ale orzeczenia nie zastąpi.

Największym problemem na NFZ są zwykle terminy. Czas oczekiwania zależy od placówki i zmienia się w ciągu roku więc najpewniej jest zadzwonić bezpośrednio albo sprawdzić aktualne kolejki w informatorze o terminach leczenia NFZ.

Prywatnie zwykle szybciej się umówić i można samemu wybrać specjalistę, na przykład kogoś, kto pracuje w konkretnym nurcie terapii albo ma doświadczenie z danym problemem. Minusem jest koszt. Cena wizyty u psychologa dziecięcego zależy od rodzaju spotkania: konsultacja, sesja terapeutyczna i diagnoza z testami psychologicznymi kosztują różnie, a pełna diagnoza to zwykle kilka spotkań i pisemne podsumowanie. Przy zapisie dobrze zapytać, ile kosztuje cały proces, a nie tylko pierwsza wizyta. Ceny w naszym gabinecie znajdziesz w cenniku.

ADHD u dziecka - psycholog czy psychiatra?

Rozpoznanie ADHD u dziecka stawia zwykle psychiatra dzieci i młodzieży, a diagnoza psychologiczna jest ważną częścią tego procesu. Psycholog sprawdza, jak dziecko funkcjonuje: jak skupia uwagę, jak radzi sobie z emocjami i zachowaniem, zbiera też informacje od rodziców i nauczycieli. Leki może włączyć tylko lekarz. Do psychiatry w ramach NFZ nie potrzeba skierowania. W naszym gabinecie prowadzimy diagnozę psychologiczną dzieci z podejrzeniem ADHD, a jej wyniki przydają się później podczas konsultacji psychiatrycznej.

Kłopoty z koncentracją nie zawsze oznaczają ADHD. Podobnie może wyglądać dziecko przewlekle niewyspane, przeżywające silny lęk, przeciążone albo przechodzące trudny okres w rodzinie. Przy ADHD trudności trwają od dawna i widać je w różnych miejscach, w domu i w szkole, a nie tylko w jednej sytuacji. Dlatego rzetelna diagnoza nie kończy się na jednym kwestionariuszu.

Niezależnie od diagnozy psycholog może realnie pomóc. U młodszych dzieci jednym z podstawowych elementów pomocy jest praca z rodzicami nad tym, jak organizować codzienność i reagować na trudne zachowania. Ze starszymi dziećmi i nastolatkami można pracować nad regulacją emocji, planowaniem i poczuciem własnej wartości, które przy ADHD często cierpi.

Przy innych nasilonych objawach, na przykład głębokim spadku nastroju, psycholog także może zaproponować konsultację u psychiatry dzieci i młodzieży.

Jak wybrać psychologa dziecięcego? Opinie to nie wszystko

Rodzice zwykle zaczynają od opinii na ZnanyLekarz, w Google albo na forach. To dobry punkt wyjścia, ale opinie mówią więcej o tym, czy ktoś jest miły i punktualny, niż o tym, jak pracuje. Warto sprawdzić też kilka innych rzeczy:

• czy specjalista jest psychologiem z wykształcenia i ma doświadczenie z dziećmi w wieku Twojego dziecka,
• w jakim nurcie pracuje i czy ma w nim szkolenie, np. w terapii poznawczo-behawioralnej (CBT),
• czy korzysta z superwizji, czyli konsultuje swoją pracę z bardziej doświadczonym terapeutą,
• czy po pierwszych spotkaniach jasno mówi, co proponuje, ile to może potrwać i ile kosztuje.

Liczy się też coś, czego nie sprawdzisz w internecie: czy Ty i dziecko czujecie się przy tej osobie bezpiecznie. Jeśli po dwóch, trzech spotkaniach kontakt się rozmywa, zmiana specjalisty jest w porządku.

Pierwsza wizyta

Przy młodszych dzieciach pierwsze spotkanie często odbywa się bez dziecka. Rodzic może wtedy spokojnie opowiedzieć o wszystkim, także o tym, czego dziecko nie powinno słyszeć. Z nastolatkami bywa różnie, niektórzy od początku chcą przychodzić sami. Najlepiej zapytać o to przy zapisie.

Na konsultację i terapię dziecka potrzebna jest zgoda rodzica lub opiekuna prawnego. Jeśli rodzice są po rozstaniu i oboje mają pełną władzę rodzicielską, wiele gabinetów prosi o zgodę obojga, bo terapia może być uznana za istotną sprawę dziecka. Lepiej wyjaśnić to na początku, niż przerywać terapię w połowie. U nastolatka liczy się też jego własna zgoda. Terapia, na którą dziecko się nie godzi, zwykle niewiele daje.

Przed wizytą dobrze zanotować kilka rzeczy:

• od kiedy trwa problem, jak często się pojawia, co go nasila, a co łagodzi,
• ważne wydarzenia w rodzinie: przeprowadzki, zmiany szkoły, rozstania, choroby, śmierć kogoś bliskiego,
• podstawowe informacje o wczesnym rozwoju dziecka,
• opinie z poradni, wyniki wcześniejszych badań, uwagi wychowawcy, jeśli je masz,
• pytania, które chcesz zadać.

Ostatni punkt brzmi banalnie ale w gabinecie wiele osób zapomina, o co chciało zapytać.

Dziecku najlepiej powiedzieć prawdę, prostymi słowami. Pięciolatkowi wystarczy, że idzie do pani, która pomaga dzieciom, kiedy coś jest trudne, i że będą rozmawiać, rysować i się bawić. Dziesięciolatkowi można powiedzieć, że widzisz, jak ostatnio jest mu ciężko, i chcesz, żeby miał z kim o tym porozmawiać. Nie strasz psychologiem ('jak się nie uspokoisz, pójdziemy do psychologa') i nie nazywaj go lekarzem, bo dziecko zacznie bać się zastrzyku.

Nastolatki często mówią, że nigdzie nie pójdą. Pomaga, gdy mogą o czymś zdecydować same, na przykład o terminie, i gdy słyszą, że pierwsza wizyta do niczego nie zobowiązuje a rozmowa z psychologiem jest poufna.

W gabinecie czy online?

Spotkania online dobrze sprawdzają się w konsultacjach dla rodziców i w pracy z nastolatkami, którzy często mówią swobodniej we własnym pokoju. Z młodszymi dziećmi też da się pracować online, zwykle z rodzicem w pobliżu i w krótszych, bardziej zabawowych spotkaniach. Część pracy lepiej jednak wychodzi na miejscu, a diagnoza z testami psychologicznymi zwykle wymaga spotkań w gabinecie.

Przy sesji online zadbaj, żeby nastolatek miał zamknięte drzwi i słuchawki, a domownicy nie słyszeli rozmowy. Dla poczucia poufności to równie ważne jak drzwi gabinetu.

Jak wygląda terapia dziecka

Terapia to regularne spotkania, na których dziecko uczy się rozumieć swoje emocje, radzić sobie z lękiem i złością i inaczej reagować w trudnych sytuacjach. Z kilkulatkiem dużo pracy odbywa się przez zabawę i rysunek, z nastolatkiem przez rozmowę.

Rodzic nie jest w tej terapii widzem. Dziecko spędza z psychologiem godzinę w tygodniu a resztę czasu w domu, więc bez zmian po stronie dorosłych efekty są słabsze. Dlatego spotkania z rodzicami odbywają się regularnie a przy małych dzieciach bywają główną częścią pracy.

Zaczyna się od kilku spotkań konsultacyjnych. Psycholog rozmawia z rodzicami, poznaje dziecko, czasem stosuje testy albo prosi o informację ze szkoły. Potem mówi, co widzi i co proponuje. Nie zawsze jest to terapia. Czasem wystarczy kilka konsultacji dla rodziców, czasem lepiej zacząć od innego specjalisty.

Jeśli terapia ma sens, ustalacie wspólnie cele, możliwie konkretne. 'Żeby było lepiej' to za mało. 'Żeby Ola zostawała w przedszkolu bez płaczu' albo 'żeby Kuba umiał się uspokoić po kłótni z bratem' to już cel, który da się sprawdzić. Spotkania odbywają się zwykle raz w tygodniu.

W terapii poznawczo-behawioralnej, którą prowadzimy w gabinecie, dziecko uczy się zauważać, co czuje i co wtedy myśli, sprawdzać, czy jego obawy mają pokrycie, i małymi krokami wchodzić w sytuacje, których się boi. Między sesjami są zwykle drobne zadania do domu, dla dziecka i dla rodziców.

Co jakiś czas sprawdzacie z psychologiem, czy coś się zmienia. Terapię kończy się, gdy dziecko radzi sobie samo, najczęściej stopniowo, umawiając się coraz rzadziej.

Ile to trwa, zależy od problemu. Praca nad konkretną trudnością, na przykład lękiem, często zajmuje kilka miesięcy, sprawy bardziej złożone dłużej. Psycholog powinien umieć powiedzieć, czego się spodziewa, i na bieżąco mówić o postępach.

Dziecko musi wiedzieć, że to, co mówi w gabinecie, tam zostaje. Rodzice dowiadują się, nad czym trwa praca i jak idzie, ale nie dostają relacji z każdej rozmowy. Wyjątkiem jest zagrożenie zdrowia lub życia dziecka albo innych osób. O tych zasadach rozmawia się na początku, przy dziecku.

Po sesji lepiej nie wypytywać dziecka o szczegóły. Bardziej pomaga wprowadzanie w domu tego, co ustaliliście z psychologiem, i informowanie go o ważnych zmianach w szkole czy rodzinie. Poprawa rzadko idzie w równym tempie. Gorszy tydzień nie znaczy, że terapia nie działa.

Psycholog dziecięcy na Ołtaszynie i online - Gabinet Wspólnej Drogi

Gabinet Wspólnej Drogi mieści się na Ołtaszynie, na Krzykach, w południowej części Wrocławia. Spotkania prowadzimy też online, więc możemy pracować z rodzinami z innych dzielnic i spoza miasta.

Pomagamy dzieciom, które zmagają się z lękiem, silnymi emocjami i wybuchami złości, a także z trudnościami w szkole, z rówieśnikami albo po zmianie otoczenia. Prowadzimy diagnozę i terapię psychologiczną, terapię poznawczo-behawioralną, porady i konsultacje dla rodziców oraz badania testami psychologicznymi, w tym diagnozę przy podejrzeniu ADHD.

Jeśli nie wiesz, czy to już moment na wizytę, zadzwoń albo napisz. Często jedna rozmowa wystarcza, żeby to ustalić.

Tel. 512 084 927, e-mail: gabinet@b-612.pl